Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng

Cảnh báo phương thức chống phá

Các thế lực thù địch trên không gian mạng đang thay đổi phương thức chống phá nền tảng tư tưởng của Đảng với nhiều thủ đoạn tinh vi, nguy hiểm. Trong bài tham luận gửi đến hội thảo “Công tác tuyên giáo và dân vận của Đảng trong kỷ nguyên mới", Trung tướng, PGS.TS. Đinh Thế Cường, nguyên Tư lệnh Bộ Tư lệnh 86, Bộ Quốc phòng chỉ rõ các thủ đoạn như di chuyển “mặt trận tác chiến”, thay đổi từ "phủ rộng, công khai” sang “bí mật, hoạt động có định hướng”.

Các đối tượng chống phá nền tảng tư tưởng của Đảng có xu hướng dần chuyển từ các “mặt trận tác chiến” phổ biến như facebook, X (Twitter) và website, blog cá nhân, sang một số mạng xã hội khác có thuật toán lan truyền tốc độ cao, điều hướng nội dung chính xác, đúng đối tượng như tiktok, youtube short và sang các ứng dụng nhắn tin cung cấp cơ chế mã hóa hai chiều, ẩn danh như Telegram, Signal với mục đích gây khó khăn cho công tác điều tra, giám sát và truy vết hoạt động chống phá.

Hai là, chúng sử dụng các giải pháp công nghệ cao, đặc biệt là công nghệ AI tạo ra những nguy cơ tiềm tàng nghiêm trọng đối với an ninh, xã hội và quốc phòng Việt Nam, từ chiến dịch dư luận giả, lừa đảo, gián điệp đến tấn công hạ tầng trọng yếu.

AI đang tạo ra những nguy cơ nghiêm trọng đối với an ninh xã hội và quốc phòng Việt Nam, khi bị lợi dụng để thao túng thông tin, gián điệp và tấn công mạng. Các chiến dịch dùng AI để phát tán nội dung giả, tạo hiệu ứng dư luận giả tạo nhằm gây bất ổn xã hội, công kích chính quyền hoặc thao túng nhận thức của công chúng. Về an toàn thông tin, các nhóm tin tặc dùng AI để viết mã độc, quét lỗ hổng, tường lửa và xâm nhập hệ thống.

Ba là, đối tượng triển khai các chiến dịch "gián điệp mạng kéo dài", nhằm đánh cắp dữ liệu nhạy cảm hoặc thực hiện các hoạt động phá hoại dữ liệu. Các chiến dịch này thường được triển khai trong thời gian dài dưới hình thức các hoạt động cài cắm các loại vũ khí mạng vào các hệ thống thông tin quan trọng để đánh cắp thông tin, bí mật quân sự Nhà nước nhằm phục vụ cho các chiến dịch truyền thông kích động chống phá nền tảng tư tưởng của Đảng.

Bốn là, chúng thực hiện chiến lược "diễn biến hòa bình” sử dụng “tác chiến nhận thức”. Tác chiến nhận thức có thể được triển khai thông qua cài cắm nội dung xuyên tạc trong phim ảnh, văn học, bản đồ số; lan truyền thông tin sai lệch trên mạng xã hội, làm suy giảm niềm tin vào Đảng, Nhà nước, kích động chia sẻ dân tộc, tôn giáo.

Xây dựng tầm nhìn dài hạn về chuyển đổi số

Trung tướng, PGS.TS. Đinh Thế Cường đưa ra các giải pháp nhằm tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng. Đó là xây dựng tầm nhìn dài hạn về chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo cho lực lượng thực hiện nhiệm vụ này. Tầm nhìn phải bao quát nhiều yêu cầu quan trọng.

Về mặt chiến lược cần tăng cường khả năng phản ứng nhanh, rút ngắn tối đa thời gian chỉ đạo, điều hành và xử lý các luồng thông tin xấu, độc trong bối cảnh tốc độ lan truyền trên không gian mạng ngày càng lớn. Đồng thời, phải xây dựng mạng lưới thông tin - liên lạc thông suốt, mang tính chiến lược, ứng dụng công nghệ hiện đại, được đầu tư ngang tầm với các quốc gia trong khu vực và trên thế giới, bảo đảm hệ thống luôn an toàn, thông suốt, bảo mật trong mọi tình huống.

Bên cạnh đó cần có cơ chế chỉ huy - chỉ đạo duy nhất, phân cấp từ Trung ương đến địa phương, có chức năng nắm tình hình không chỉ trên mạng xã hội mà trên toàn bộ không gian mạng ở Việt Nam. Cơ chế này hỗ trợ công tác chỉ đạo, điều hành hoạt động lan tỏa, đấu tranh, phản bác trước các luồng thông tin xấu, độc, phản động với các mức độ từ thấp đến cao, bảo đảm sự hiệp đồng chặt chẽ.

Việc triển khai phong trào “bình dân học vụ số” trong nhân dân cũng là giải pháp quan trọng nhằm tăng cường khả năng tiếp cận thông tin chính xác, nâng cao trình độ, kiến thức sử dụng thiết bị công nghệ thông tin an toàn, hạn chế ảnh hưởng từ thông tin phản động, xấu, độc.

Trước thực tế thông tin sai lệch, xuyên tạc ngày càng gia tăng, việc trang bị cho người dân khả năng nhận diện thông tin chính thống, kỹ năng sử dụng công nghệ an toàn và tư duy phản biện là nhiệm vụ cấp thiết, góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới. Phong trào này cần được triển khai sâu rộng, phổ cập kiến thức cơ bản về chính trị, tư tưởng và công nghệ đến mọi tầng lớp nhân dân, đặc biệt là ở vùng sâu, vùng xa, những khu vực nhạy cảm.

Một giải pháp quan trọng khác là thành lập các “Tổ công tác xử lý thông tin xấu, độc” ở cấp xã, phường để phát hiện sớm, xử lý kịp thời thông tin chống phá ngay từ cơ sở. Trong bối cảnh không gian mạng trở thành “mặt trận tư tưởng” then chốt, việc phát hiện, xử lý thông tin sai lệch, phản động cần được triển khai đến tận cơ sở. Việc thành lập tổ công tác ở cấp xã, phường là giải pháp thiết thực nhằm tăng cường khả năng phòng ngừa, phản ứng tại chỗ, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng một cách chủ động, kịp thời và hiệu quả.

Cần tăng cường thiết chế pháp lý và năng lực kỹ thuật để vô hiệu hóa thông tin xấu, độc, phản động trên không gian mạng.

Các giải pháp này cho thấy, việc bảo vệ nền tảng tư tưởng trên không gian mạng đòi hỏi tầm nhìn dài hạn, sự chuẩn bị đồng bộ và sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều lực lượng. Đây cũng là điểm kết nối với quan điểm của các chuyên gia trong lĩnh vực dân vận và truyền thông.

Dân vận trên không gian mạng

Theo bà Lê Thị Thùy Dung, NXB Chính trị Quốc gia sự thật, công tác dân vận trên không gian mạng không thể tách rời nhiệm vụ nắm bắt, phân tích và định hướng dư luận xã hội. Đây là công việc cần được thực hiện thường xuyên, chủ động, có hệ thống.

Tại buổi làm việc với Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương (tháng 6/2025), Tổng Bí thư Tô Lâm đã gợi mở: “Chúng ta cũng cần đánh giá các trang mạng của Đảng, lượng truy cập thông tin thế nào. Đánh giá trang mạng xã hội nước ngoài như facebook, zalo, instagram đang nắm rất rõ người Việt Nam đang suy nghĩ những gì, tình hình tư tưởng, xu hướng chính trị từng cá nhân… Công nghệ phát triển, chúng ta phải làm gì để đánh giá kỹ được vấn đề này".

Do vậy, các cơ quan dân vận, cơ quan thông tin - truyền thông cần sử dụng công nghệ dữ liệu lớn (Big Data), trí tuệ nhân tạo (AI) để theo dõi xu hướng dư luận, từ đó đưa ra các báo cáo phân tích nhanh, cảnh báo sớm về những vấn đề xã hội nổi cộm, những thông tin có thể gây mất ổn định dư luận.

Cùng với đó cần phát triển hệ thống “lực lượng phản ứng nhanh" trong công tác truyền thông - dân vận, với sự tham gia của các chuyên gia, người có ảnh hưởng, các nhà báo, nhà khoa học để tham gia phản bác, giải thích, định hướng khi xuất hiện thông tin xấu, độc.

Việc phản hồi cần bảo đảm ba yếu tố: kịp thời - đúng bản chất vấn đề - có sức thuyết phục cao. Ngoài ra, cần bảo vệ thông tin cá nhân của cán bộ, đảng viên, hạn chế nguy cơ bị tấn công mạng, xuyên tạc, bôi nhọ trên môi trường mạng.

Đồng quan điểm, bà Lê Khánh Huyền, Học viện Báo chí và Tuyên truyền cho rằng, không gian mạng là môi trường phức hợp, tác động đa chiều đến chính trị, văn hóa, xã hội, quốc phòng - an ninh. Do đó, công tác dân vận trên không gian mạng không thể được thực hiện riêng bởi một cơ quan hay tổ chức nào mà cần sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan dân vận, thông tin - truyền thông, an ninh mạng, công nghệ thông tin, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội. Vì thế cần xây dựng quy chế phối hợp cụ thể, xác định rõ vai trò, nhiệm vụ của từng đơn vị trong quá trình triển khai công tác dân vận số.

Cơ quan dân vận là đầu mối định hướng nội dung, thông điệp, cơ quan truyền thông xây dựng hình thức thể hiện, công nghệ truyền tải; lực lượng an ninh mạng bảo đảm an toàn thông tin và xử lý vi phạm; tổ chức đoàn thể là cầu nối gần gũi với các tầng lớp nhân dân. Việc hình thành các trung tâm điều phối thông tin kết nối liên ngành (ở cấp Trung ương và địa phương) sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc nắm bắt nhanh, xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh trên không gian mạng, bảo đảm hiệu quả công tác dân vận số.

Nguồn: https://vov.vn/chinh-tri/bao-ve-nen-tang-tu-tuong-cua-dang-tren-khong-gian-mang-post1235621.vov