Bồ Đề từ lâu được biết đến là vùng đất "địa linh nhân kiệt", nơi lưu dấu nhiều sự kiện lịch sử quan trọng của dân tộc. Mảnh đất này gắn với tên tuổi danh tướng Lý Thường Kiệt, là nơi hội quân của nghĩa quân Hoàng Hoa Thám và cũng là địa bàn có nhiều hoạt động cách mạng trong thời kỳ đấu tranh giành độc lập dân tộc. Trải qua bao biến thiên của thời gian, cùng với truyền thống yêu nước, người dân nơi đây vẫn luôn gìn giữ nếp sống văn hóa, tín ngưỡng tốt đẹp như một phần cốt cách của quê hương. Giữa nhịp sống hiện đại đang từng ngày đổi thay nơi cửa ngõ phía Đông Bắc Thủ đô, chùa Bắc Cầu 3 (Thuận Lợi tự) vẫn lặng lẽ hiện diện như một chứng nhân lịch sử, lưu giữ những lớp trầm tích văn hóa, tâm linh và ký ức cộng đồng của bao thế hệ người dân Bồ Đề.
Hình ảnh chùa Bắc Cầu 3
Trong dòng chảy ấy, chùa Bắc Cầu 3 luôn là điểm tựa tâm linh thân thuộc của Nhân dân địa phương suốt nhiều thế kỷ. Chùa có tên chữ là Linh Quang tự, còn gọi là Thuận Lợi tự, thờ Phật theo phái Đại thừa. Theo các tư liệu hiện còn lưu giữ, đặc biệt là quả chuông đồng niên đại Chính Hòa 19 (năm 1698) thời Lê Trung hưng, có thể xác định chùa được khởi dựng vào khoảng cuối thế kỷ XVII.
Hơn ba trăm năm trước, trên vùng đất ven kinh thành Thăng Long, những người dân Bắc Cầu đã cùng nhau dựng xây nên một ngôi chùa không chỉ để thờ Phật mà còn gửi gắm trong đó niềm tin, khát vọng bình an và tinh thần hướng thiện. Bài ký khắc trên chuông đồng do Nguyễn Đăng Sĩ biên soạn đến nay vẫn còn là nguồn tư liệu quý, phản ánh sinh động quá trình trùng hưng chùa vào năm 1698 với sự chung tay công đức của Nhân dân và Phật tử thập phương.
Từ việc thếp vàng hương án, tạo tác tượng Phật, dựng tượng Hộ pháp, mở rộng khuôn viên cho tới việc đúc đại hồng chung… tất cả đều cho thấy tâm huyết và lòng thành kính của người xưa đối với ngôi cổ tự. Đặc biệt hơn, bài ký còn mô tả vị thế đẹp hiếm có của chùa: phía trước hướng về kinh thành Thăng Long và dòng sông Hồng đỏ nặng phù sa, phía sau tựa dòng sông Đuống hiền hòa, tạo nên thế "sơn thủy hữu tình" linh thiêng và tráng lệ.
Dẫu thời gian trôi qua cùng nhiều biến động lịch sử, chùa Bắc Cầu 3 vẫn được Nhân dân gìn giữ và bảo tồn gần như nguyên vẹn những giá trị quý báu. Đến nay, chùa còn lưu giữ nhiều hiện vật có giá trị lịch sử và nghệ thuật như quả chuông đồng đúc năm 1698, tượng hậu bằng đá cuối thế kỷ XVII – đầu thế kỷ XVIII cùng hệ thống bia đá thời Nguyễn ghi lại những lần tu sửa qua các năm 1892 và 1928.
Không gian thờ tự của chùa mang đậm dấu ấn Phật giáo Đại thừa truyền thống của người Việt với hệ thống tượng pháp phong phú: Tam Thế Phật, A Di Đà tam tôn, Quan Âm Thiên thủ thiên nhãn, Ngọc Hoàng – Nam Tào – Bắc Đẩu, Hộ pháp Khuyến Thiện – Trừng Ác… Mỗi pho tượng, mỗi mái chùa, mỗi nét chạm khắc nơi đây đều chất chứa những giá trị văn hóa được bồi đắp qua nhiều thế hệ.
Không chỉ là một công trình tín ngưỡng, chùa Bắc Cầu 3 còn là trung tâm sinh hoạt văn hóa tinh thần của cộng đồng dân cư địa phương. Hàng năm, các nghi lễ truyền thống như lễ Phật Đản, lễ Vu Lan, lễ Thượng Nguyên, lễ giỗ Tổ cùng các ngày sóc vọng luôn thu hút đông đảo Nhân dân và Phật tử tham gia. Những hoạt động ấy không chỉ góp phần gìn giữ nét đẹp văn hóa dân tộc mà còn lan tỏa tinh thần nhân ái, đạo lý "uống nước nhớ nguồn", giáo dục lối sống hướng thiện cho thế hệ trẻ hôm nay.
Ngày 10/6/2025, niềm vui và tự hào đã đến với Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân phường Bồ Đề khi UBND thành phố Hà Nội ban hành Quyết định số 2859/QĐ-UBND xếp hạng chùa Bắc Cầu 3 là di tích lịch sử - văn hóa cấp Thành phố. Sự kiện không chỉ là sự ghi nhận đối với những giá trị tiêu biểu của ngôi chùa cổ mà còn khẳng định chiều sâu văn hóa của vùng đất giàu truyền thống lịch sử bên dòng sông Hồng.
Việc chùa Bắc Cầu 3 được xếp hạng di tích cấp Thành phố là niềm tự hào lớn lao của Nhân dân phường Bồ Đề, đồng thời cũng đặt ra trách nhiệm trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa. Đây sẽ là động lực để địa phương tiếp tục quan tâm gìn giữ những giá trị truyền thống quý báu, để ngôi chùa cổ mãi là điểm tựa tâm linh, là nơi kết nối cộng đồng và lưu giữ hồn cốt quê hương giữa lòng Thủ đô đang đổi mới từng ngày.
Và hôm nay, chùa Bắc Cầu 3 (Thuận Lợi tự) vẫn ngân vang tiếng chuông trầm mặc của quá khứ, nhắc nhở mỗi người về cội nguồn, về đạo lý và về những giá trị văn hóa trường tồn cùng dân tộc.