Dấu ấn chuyển đổi số trong công tác bầu cử tại phường Bồ Đề: Từ thách thức quản trị đến mô hình điều hành thông minh

Sau khi thực hiện sáp nhập địa giới hành chính, phường Bồ Đề bước vào kỳ bầu cử với một cấu trúc hoàn toàn mới: diện tích 12,94 km², dân số hơn 130.000 người và gần 94.000 cử tri. Đây là quy mô tương đương với một đơn vị hành chính cấp huyện ở nhiều địa phương. Đáng chú ý, địa bàn phường mang tính "đa lớp" về dân cư: vừa có các khu dân cư truyền thống, vừa có các khu đô thị mới với tốc độ tăng dân số cơ học nhanh, cùng với sự hiện diện của 15 đơn vị quân đội đóng trên địa bàn phường. Điều này tạo ra áp lực lớn cho công tác lập danh sách cử tri - khâu nền tảng nhưng cũng dễ phát sinh sai sót nhất.

Thực tế cho thấy, ngay từ giai đoạn đầu, dữ liệu giữa các nguồn đã xuất hiện sự vênh lệch đáng kể: số liệu từ tổ dân phố và lực lượng công an không trùng khớp do khác biệt trong phương thức quản lý (theo hộ gia đình và theo định danh cá nhân). Nếu xử lý theo phương pháp thủ công truyền thống, nguy cơ sai sót và chậm tiến độ là rất lớn. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là "làm đúng", mà còn phải "làm nhanh, làm chuẩn và làm minh bạch".

Thay vì coi công nghệ là yếu tố bổ trợ, phường Bồ Đề đã xác định chuyển đổi số là trục vận hành xuyên suốt toàn bộ quá trình tổ chức bầu cử.

Khâu đột phá đầu tiên là số hóa và chuẩn hóa dữ liệu cử tri. Việc khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư kết hợp với phần mềm quản lý cử tri chuyên sâu đã giúp đồng bộ hóa thông tin theo định danh cá nhân - yếu tố then chốt để loại bỏ sai lệch. Không dừng lại ở đó, phường còn triển khai quy trình đối soát hai chiều giữa dữ liệu số và dữ liệu từ tổ dân phố. Các trường hợp đặc biệt như cử tri đã mất, chuyển đi, tạm trú hoặc không còn sinh hoạt tại địa bàn được rà soát, cập nhật liên tục. Ban chỉ đạo đã giao Công an phường đã cụ thể hóa bằng video AI hướng dẫn công dân tự đăng ký nơi bầu cử trên VneID, công khai đến cử tri từ nhóm zalo từng tổ liên gia đến cổng thông tin điện tử, facebook, trang fanpage của phường, tạo điều kiện thuận lợi cho cử tri thực hiện quyền lợi, nghĩa vụ công dân ở mọi nơi. Đây là bước chuyển quan trọng từ quản lý "tĩnh" sang quản lý "động", phản ánh sát thực trạng dân cư.

Kết quả là danh sách cử tri và thẻ cử tri được in ấn với độ chính xác gần như tuyệt đối, giảm thiểu tối đa khiếu nại và sai sót - một vấn đề vốn thường gặp trong các kỳ bầu cử quy mô lớn.

1. Số hóa thông tin ứng cử viên: Mở rộng quyền tiếp cận của cử tri

Một trong những điểm đổi mới mang tính "lấy người dân làm trung tâm" là việc số hóa thông tin ứng cử viên thông qua mã QR. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào hình thức niêm yết truyền thống, phường đã tích hợp toàn bộ tiểu sử tóm tắt, danh sách trích ngang của ứng cử viên vào nền tảng số. Mã QR được gửi qua các nhóm Zalo tổ dân phố và phát trực tiếp đến từng hộ gia đình. Cách làm này không chỉ giúp cử tri tiếp cận thông tin thuận tiện hơn, mà còn nâng cao tính minh bạch và chiều sâu trong việc tìm hiểu ứng cử viên. Người dân có thể chủ động nghiên cứu thông tin mọi lúc, mọi nơi, thay vì bị giới hạn bởi không gian và thời gian như trước đây. Đây là bước tiến quan trọng trong việc hiện đại hóa hoạt động dân chủ ở cơ sở, chuyển từ "cung cấp thông tin một chiều" sang "tương tác đa chiều".

2. "Sở chỉ huy số": Nâng cấp năng lực điều hành trong ngày bầu cử

Nếu như trước đây, việc điều hành ngày bầu cử chủ yếu dựa vào báo cáo thủ công và liên lạc hành chính, thì tại Bồ Đề, toàn bộ quá trình này đã được "số hóa" và vận hành theo mô hình thời gian thực. 100% khu vực bỏ phiếu được lắp đặt camera an ninh, kết nối trực tiếp về trung tâm chỉ huy tại UBND phường. Hệ thống này hoạt động như một "mắt thần", giúp Ban chỉ đạo theo dõi liên tục tình hình an ninh trật tự, lưu lượng cử tri và các diễn biến tại từng điểm bỏ phiếu. Song song, phần mềm báo cáo tiến độ được vận hành bởi đội ngũ 80 cán bộ công nghệ thông tin. Dữ liệu về tỷ lệ cử tri tham gia được cập nhật định kỳ 2 giờ/lần, tạo ra một "bản đồ số" về tiến độ bầu cử trên toàn địa bàn. Nhờ đó, các quyết định điều phối không còn mang tính cảm tính mà dựa trên dữ liệu cụ thể. Những khu vực có tỷ lệ cử tri thấp được phát hiện sớm và hỗ trợ kịp thời, góp phần đảm bảo tiến độ chung. Có thể nói, đây là bước chuyển từ mô hình quản lý "phản ứng" sang "chủ động dự báo và điều hành".

3. Hiệu quả thực tiễn: Khi công nghệ tạo ra giá trị đo đếm được

Những nỗ lực chuyển đổi số đã mang lại kết quả rõ rệt. Tỷ lệ cử tri tham gia bầu cử đạt 99,55% – một con số ấn tượng trong bối cảnh quy mô dân số lớn và biến động cao. Đặc biệt, hơn một nửa số khu vực bỏ phiếu hoàn thành 100% từ rất sớm. Toàn bộ quá trình bầu cử diễn ra an toàn tuyệt đối, không phát sinh khiếu nại, tố cáo hay sự cố an ninh trật tự. Đây là chỉ dấu quan trọng cho thấy hiệu quả của việc kiểm soát rủi ro thông qua công nghệ. Công tác truyền thông cũng được nâng tầm nhờ nền tảng số, với hàng chục tin bài thu hút hàng nghìn lượt tương tác, góp phần lan tỏa thông tin nhanh chóng và tạo sự đồng thuận xã hội.

4. Bài học quản trị: Không chỉ là công nghệ

Từ thực tiễn, phường Bồ Đề có thể rút ra một số kinh nghiệm trong quá trình chuyển đổi số trong thực hiện nhiệm vụ chuyên môn.

Trước hết, chuyển đổi số chỉ phát huy hiệu quả khi đi kèm với tổ chức bộ máy khoa học. Nguyên tắc "rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm" là yếu tố cốt lõi giúp các giải pháp công nghệ được triển khai đồng bộ, không bị chồng chéo.

Thứ hai, công nghệ không thể thay thế hoàn toàn yếu tố con người. Sự sâu sát của các tổ dân phố, phương châm "đi từng ngõ, gõ từng nhà" vẫn đóng vai trò quyết định trong việc tạo dựng niềm tin và sự tham gia của cử tri. Chuyển đổi số, vì thế, cần được đặt trong mối quan hệ bổ trợ với công tác dân vận truyền thống.

Cuối cùng, việc chủ động xây dựng các kịch bản dự phòng - từ ứng dụng công nghệ, y tế đến an ninh – là yếu tố đảm bảo tính bền vững của toàn bộ hệ thống vận hành.

5. Hướng tới mô hình chính quyền số ở cơ sở

Thành công của cuộc bầu cử tại phường Bồ Đề cho thấy, chuyển đổi số không còn là khái niệm mang tính chiến lược dài hạn, mà đã trở thành công cụ thực tiễn, có thể triển khai hiệu quả ngay ở cấp cơ sở.

Những kinh nghiệm từ kỳ bầu cử này không chỉ có giá trị trong lĩnh vực tổ chức bầu cử, mà còn mở ra hướng đi cho việc xây dựng mô hình chính quyền số, quản trị đô thị thông minh và phục vụ người dân một cách hiệu quả hơn.

Trong hành trình đó, Bồ Đề đang từng bước khẳng định vai trò là một điển hình đổi mới, nơi công nghệ không chỉ hỗ trợ quản lý, mà còn góp phần nâng cao chất lượng dân chủ và niềm tin của người dân vào bộ máy chính quyền.